37. «Ἄξιον ἐστίν»

Κατά τήν Ἁγιορείτικη παράδοση γέρων μοναχός ἀναχωρῶντας ἀπό τό Κελλίον του γιά νά λάβει μέρος σ' ὁλονυκτία σέ παρακείμενη Σκήτη ἀνέθεσε στόν ὑποτακτικό του ὅσο θά ἀπουσίαζε ν' ἀναγνώσει ἐκεῖνος τήν Ἀκολουθία.

Ὡστόσο, πρό τῆς Ἀκολουθίας ἐμφανίστηκε στόν ὑποτακτικό ἄγνωστος νεαρός μοναχός, ὁ ὁποῖος στάθηκε καί αὐτός στήν προσευχή. Ὅταν ἦλθε ἡ ὥρα τοῦ Ὄρθρου καί στόν εἱρμό τῆς Θ' ὠδῆς τοῦ Κανόνα, δηλαδή στά λόγια: «Τήν Τιμιωτέρα τῶν Χερουβείμ καί ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ, τήν ἀδιαφθόρως Θεόν Λόγον τεκοῦσαν, τήν ὄντως Θεοτόκον Σέ μεγαλύνομεν» δηλαδή τόν παλαιόν ἐκεῖνον ὕμνον πού εἶχε συντάξει ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Ποιητής (8ος αἰ.), ὁ ξένος μοναχός κάμνοντας ἄλλη ἀρχή τοῦ Ὕμνου ἔψαλε αὐτά τά λόγια: «Ἄξιον ἐστίν, ὡς ἀληθῶς, μακαρίζειν σε τήν Θεοτόκον, τήν ἀειμακάριστον καί παναμώμητον καί Μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν». Μετά προσέθεσε καί τά ἑπόμενα γνωστά ἤδη λόγια «Τήν Τιμιωτέρα τῶν Χερουβείμ» κλπ.

Ὅταν ἄκουσε ὁ ταπεινός ἐκεῖνος μοναχός τοῦ Κελλίου τά λόγια αὐτά τά καινούργια, ἔμεινε ἔκπληκτος, τά θαύμασε ὡς ὑπέροχα καί ἱερά καί εἶπε πρός τόν ξένο μοναχό ἐπισκέπτη του: «Ἐμεῖς μόνον ψάλλομεν τήν «Τιμιωτέρα», τό δέ «Ἄξιον ἐστίν» οὐδέποτε τό ἀκούσαμε, οὔτε ἐμεῖς, οὔτε οἱ πρωτύτεροι ἀπό μᾶς. Σέ παρακαλῶ κάμε ἀγάπη καί γράψε τά λόγια αὐτά καί σέ μένα γιά νά τά ψάλλω καί ἐγώ πρός τήν Παναγία». Τότε ὁ ξένος μοναχός τοῦ ἀπαντᾶ: «Φέρε μου μελάνι καί χαρτί γιά νά γράψω τόν ὕμνον». Ὁ μοναχός τοῦ εἶπε: «Λυπᾶμαι, ἀλλά δέν ἔχω οὔτε μελάνι, οὔτε χαρτί». Καί ὁ ξένος τοῦ λέγει: «Φέρε μου μία πλάκα». Ὁ μοναχός ἔτρεξε ἔξω ἀπό τό κελλί του καί βρῆκε μία λίθινη πλάκα καί τοῦ τήν ἔφερε. Ὁ ξένος μοναχός τήν πῆρε στά χέρια του καί ἔγραψε πάνω σ' αὐτή μέ τό δάκτυλό του τόν Ὕμνον ὁλόκληρον: «Ἄξιον ἐστίν....».

Καί ὦ τοῦ θαύματος! Τόσον βαθέως ἐχαράχθησαν τά γράμματα πάνω στή λίθινη σκληρή πλάκα ὡσάν νά εἶχαν γραφεῖ πάνω σέ πηλό, ἀπαλώτατα. Μετά εἶπε στόν ταπεινό μοναχό: «Ἀπό τῆς σήμερον καί εἰς τό ἑξῆς οὕτω νά ψάλλετε καί ἐσεῖς καί ὅλοι οἱ Ὀρθόδοξοι χριστιανοί». Καί μόλις εἶπε αὐτά ἔγινε ἄφαντος.

Ἦταν ἅγιος ἄγγελος ἀπεσταλμένος ἀπό τόν Θεό γιά νά ἀποκαλύψει τόν ἀγγελικόν αὐτόν Ὕμνον. Ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ!

Ὅταν ἐν τῷ μεταξύ ἐτελείωσε ἡ Ἀγρυπνία ἐπέστρεψε ἀπό τήν Σκήτη ὁ γέροντας καί εἰσῆλθε στό Κελλίον, ὁ ὑποτακτικός του ταπεινός μοναχός ἤρχισε νά ψάλλει τό «Ἄξιον ἐστίν» καθώς ὁ Ἄγγελος τοῦ εἶχε εἰπεῖ καί ἔδειξε ἀμέσως τήν πλάκα στόν Γέροντά του μέ τά ἀγγελοχάρακτα γράμματα. Ὅταν ἄκουσε τόν Ὕμνο καί εἶδε καί τήν πλάκα ὁ γέροντας, θαύμασε καί οἱ δυό μαζί πῆγαν στόν Πρῶτον τοῦ Ἁγίου Ὄρους καί ἀνήγγειλαν τό θαῦμα ὁπότε καί συνεκλήθη Κοινή Σύναξις καί ἀφοῦ διηγήθηκαν τό γεγονός καί δόξασαν ὁμοφώνως τόν Θεόν καί εὐχαρίστησαν τήν Παναγία, εὐθύς ἀπέστειλαν τήν πλάκα στήν Κων/λη καί πρός τόν Πατριάρχην καί τόν Αὐτοκράτορα ἔστειλαν εἰδικά Γράμματα ἐξιστορῶντας τό θαυμαστό αὐτό γεγονός.

Ἀπό τότε ὁ ἀγγελικός αὐτός Ὕμνος διεδόθη σ' ὅλη τήν οἰκουμένη γιά νά ψάλλεται πρός τήν Παναγία.

Ἡ εἰκόνα ὅπου γιά πρώτη φορά ἐψάλη μετεφέρθη ἀπό τούς Ἁγιορεῖτες Πατέρες στό Ναό τοῦ «Πρωτάτου» στίς Καρυές, ὅπου καί εὑρίσκεται ἐκεῖ μέχρι καί σήμερα.

Εἶναι ἡ περίφημος πλέον εἰκόνα ἡ «Παναγία Ἄξιον ἐστίν»!